Kalın Bağırsak Hastalıkları

Kolonoskopi Yaptırmaya Kaç Yaşında Başlamalıyım?

KOLONOSKOPİ KİME, NE ZAMAN?

Kalın bağırsak ve rektum dediğimiz ‘’bağırsağın son bölümü’’ kanserleri tüm dünyada en sık görülen üçüncü kanserdir. Tüm dünyada kansere bağlı ölümlerin ise ikinci en sık sebebidir.

Kalın bağırsak kanseri ile ilgili hep kötü haberler yok. Elde edilen verilere göre her geçen yıl 55 yaş ve üstü kişilerde kalın bağırsak görülme sıklığı yılda yüzde 3 azalıyor. Bu azalmayı daha sık uygulanan kolonoskopilere borçluyuz.

Ülkemizde sağlık bakanlığı tarafından 50 yaş üzeri her vatandaşa şikayeti olmasa da kolonoskopi önerilmekte. Bu sayede henüz kansere dönüşmeden alttaki resimde gösterildiği şekilde polipler bulunup çıkarılabilmekte veya oluşan kanserler çok erken yakalanmakta.

 

Kalın bağırsak kanseri artık genç yaşlarda görülüyor.
 

Yaşlı kişilerde artan kolonoskopi ile kanser oranı azaltılsa da genç, yani 55 yaş altı kalın bağırsak kanseri hastası sayısı her geçen gün artıyor.  Kanser yaşındaki düşüş tüm dünyada kalın bağırsak kanseri ile ilgilenen dernekleri harekete geçirdi ve kolonoskopi yaşı ile ilgili önerilerini güncellediler. Artık kolon kanseri için tarama başlangıç yaşının  50’ den 45 yaşa düşürülmesi önerildi.

 

45 yaşından daha önce kolonoskopi yapılacak durumlar ise;

  1. Ailede ve yakın akrabada kolon kanseri varsa, en genç tanı alan hasta yaşından 10 yaş önce. Örneğin yakın akrabanız örneğin abiniz veya ablanızda 45 yaşında kalın bağırsak kanseri tanısı kondu ise, sizin için taramaya başlama yaşı 35 yaştır. Bu sayede ilerde kansere dönüşebilecek polipler erken tespit edilip çıkarılabilir.
  2. Ailede başka bir sebeple yapılan testlerde kolon kanseri ile ilgili genetik bir bozukluk bulundu ise 20’ li yaşlarda genelde kolonoskopik tarama başlamalıdır.
  3. Bazı kanserler kalın bağırsak kanserleri ile birlikte sık görülür. Bir kanser tanısı aldınız ve tedavi olduysanız, doktorunuzun önerisi doğrultusunda kolonoskopi daha erken yaşlarda yapılabilir (örneğin: meme, rahim kanserleri)
  4. İltihaplı bağırsak hastalıkları örneğin Crohn hastalığı veya Ülseratif kolit hastalığınız varsa yine tarama zamanlarını doktorunuz öne alabilecektir.

 

 Kolorektal kanser için diğer risk faktörleri:

 

  • 50 yaşın üzerinde olmak
  • Tip 2 Diyabet (Şeker) Hastalığı
  • Aşırı kilolu olmak
  • Çok kırmızı et yemek
  • Sigara içmek
  • Egzersiz eksikliği 

Aşağıdaki durumlarda doktorunuzla iletişim kurmanız ve tetkiklere göre karar verilmesi önemlidir:

 

  • Bağırsak alışkanlıklarında birkaç günden fazla süren, tedavi ile düzelmeyen değişiklikler (ishal veya kabızlık gibi)
  • Giderek sıklaşan gaz ağrıları veya şişkinlik
  • Dışkıda kan veya siyah / katranlı dışkı
  • Açıklanamayan kilo kaybı
  • Açıklanamayan yorgunluk ve nefes darlığı (kansızlığa yani anemiye bağlı)

 

  1. https://medicalxpress.com/news/2020-11-colon-cancer-young-men.html
  2. American Cancer Society Updates Colorectal Cancer Screening Guideline By The ASCO Post et al., Colorectal Cancer, 2018
  3. Increased Recognition of Colorectal Cancer in Young Adults, Even Those Aged 20 to 29, as Evidence Continues to AccumulateRelated Articles. By Charlotte Bath et al., Gastrointestinal Cancer, 2017
  4. Increased Recognition of Colorectal Cancer in Young Adults, Even Those Aged 20 to 29, as Evidence Continues to AccumulateRelated Articles
  5.